Azərbaycanda yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və sürücülərin intizamının artırılması məqsədilə tətbiq olunan cərimə balları sistemi son günlər cəmiyyətdə və ekspertlər arasında ən çox müzakirə edilən mövzulardan birinə çevrilib. Sürücülük hüququnun məhdudlaşdırılmasına səbəb olan mövcud 20 ballıq limitin idarəetmə zamanı ciddi çətinliklər və narahatlıqlar yaratması, aidiyyəti dövlət qurumlarını bu qanunvericilik mexanizmini yenidən nəzərdən keçirməyə sövq edib.
Milli Məclisə təqdim olunan yeni qanun layihəsi bu istiqamətdə fundamental dəyişikliklərin baş verəcəyinə işarə edir. Sürücülər arasında yaranan narazılıqların əsas kökündə isə xüsusilə son dövrlərdə dayanma-durma və parklanma qaydalarının pozulması ilə bağlı bəzi inzibati xətalara görə təkcə maddi cərimənin deyil, həm də əlavə cərimə ballarının tətbiq edilməsi dayanır. Avtomobillərin səkilərdə saxlanılması, yol ayrıcına və piyada keçidlərinə az məsafə qalmış park edilməsi, avtobus zolaqlarına daxil olma və ikinci cərgədə dayanma kimi xətalara görə hər dəfə 2 balın yazılması sürücülərin limitinin sürətlə dolmasına və onların sürücülük hüququndan məhrum edilməsinə yol açır ki, bu da sistemin humanistləşdirilməsi zərurətini ortaya qoyur.
Məsələ ilə bağlı nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Tale Ələddinzadə NOCOMMENT.az-a bildirib ki, Milli Məclisə təqdim olunan yeni qanun layihəsi daxili nəqliyyat sistemində sürücülərin hüquqlarının qorunması və cəza mütənasibliyinin təmin edilməsi baxımından olduqca vaxtında atılmış bir addımdır: “Mövcud 20 ballıq limit sürücülər üçün çox ciddi psixoloji və praktiki təzyiq yaradırdı. Son illərdə dayanma-durma qaydalarının pozulmasına görə cərimə ilə bərabər balların da tətbiq edilməsi, xüsusən paytaxt Bakıda parklanma yerlərinin çatışmazlığı fonunda sürücüləri çıxılmaz vəziyyətə salmışdı. Yeni layihədə bu növ daha az təhlükəli xətalardan cərimə ballarının tamamilə çıxarılması və yalnız maddi sanksiyaların saxlanılması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, sürücülük hüququnun məhdudlaşdırılması üçün əsas götürülən ümumi limitin 20 baldan 25 və ya 30 bala qədər qaldırılması təklif edilir ki, bu da sürücülərin yol hərəkəti rejimində daha rahat hərəkət etməsinə şərait yaradacaq”.
Ekspertin sözlərinə görə, cərimə balları sistemində ediləcək bu dəyişikliklər həm də şəhər nəqliyyatının ümumi idarəedilməsinə və cərimələrin yığılması prosesində ədalətlilik prinsipinə müsbət təsir göstərəcək: “Yol hərəkəti qaydalarında qəza şəraiti yaradan kəskin xətalarla, sadə parklanma qaydalarının pozulmasını eyni tərəziyə qoymaq doğru deyildi. Yüksək sürət həddini aşmaq, işıqforun qırmızı işığında keçmək kimi birbaşa insan həyatına təhlükə yaradan xətalara görə bal sisteminin sərt qalması normaldır, lakin dayanma-durma üstündə sürücünü vəsiqədən məhrum etmək iqtisadi və sosial baxımdan fəsadlar doğururdu. Milli Məclisdə bu layihənin qəbul edilməsi ilə həm sürücülərin narazılığı aradan qalxacaq, həm də cəza sistemi daha optimal və tənzimləyici bir forma alacaq. Sürücülərimizə tövsiyə edirik ki, limitlər artsa belə, yollarda intizamı əldə rəhbər tutsunlar və hərəkət iştirakçılarının hüquqlarına hörmətlə yanaşsınlar”.
